Przejdź do treści
Silna Rzeczpospolita

Obszary państwa · 1 z 12

Urzędy i sprawy obywatela

Dlaczego załatwienie prostej sprawy nadal wymaga kilku wizyt, papierów i tygodni czekania?

Piętnaście milionów ludzi ma Profil Zaufany, a mimo to bierzesz dzień urlopu, żeby zawieźć do jednego urzędu papier wydany przez drugi. Cyfryzowaliśmy pojedyncze usługi, a nie przepływ danych między urzędami. Każdy resort zbudował własny system, bo za własny system odpowiadał, a za wymianę danych nie odpowiadał nikt. Listonoszem między nimi jesteś Ty.

Nikt nie mierzy czasu obywatela. Urząd raportuje decyzję wydaną w terminie ustawowym i to jest prawda — tyle że termin liczy się od kompletnego wniosku, a tygodnie kompletowania wniosku nie są niczyim wynikiem. Sprawy przechodzące przez kilka instytucji nie mają właściciela: każda zrobiła swoje w terminie, a sprawa i tak stała trzy miesiące.

Czego nie ma w żadnej tabelce, tego dla państwa nie ma. Urząd, który skrócił swoją procedurę, przerzucając trzy wizyty na Ciebie, poprawił swój wskaźnik i pogorszył wynik państwa.

W liczbach

Skala problemu

Polska zajmuje 37. miejsce w rankingu e-administracji ONZ — o trzy pozycje niżej niż w 2022 r. Jednocześnie mObywatel pobrano 14 mln razy, a Profil Zaufany ma 15 mln użytkowników.

Źródło: Polska na światowej mapie e-administracji — ranking ONZ · sprawdzono 2026-09-09

Bolączki

Co boli ludzi w tym obszarze

Każda udokumentowana w źródłach. Wszystkie bolączki według poziomu — od gminy po państwo →

Dotacja, za którą nikt nie odpowiada W 2023 roku przyjęto, ale nie rozpatrzono 200 tysięcy wniosków o dofinansowanie na kwotę 2,6 mld zł Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie Miliony godzin na wezwania do urzędu Co najmniej 2,5 mln wezwań rocznie i według szacunku resortu nawet 5 mln straconych godzin Pomiar i dane · Sztuczna inteligencja Nikt nie liczy czasu, który tracisz w urzędach Ostatni znaleziony pomiar liczby wizyt pochodzi z 2007 roku: 34 procent ludzi musiało przyjść kilka razy, 7 procent odeszło z niczym Pomiar i dane · Estymacja Rejestracja pojazdu po terminie W 13 z 15 skontrolowanych jednostek terminy przekroczono w ponad połowie spraw; opóźnienia sięgały 863 dni; w Łodzi około 60 tysięcy zawiadomień o zbyciu lub nabyciu pojazdu nie trafiło do Centralnej Ewidencji Pojazdów Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie Rok czekania na zezwolenie na pobyt Naruszenia w 60 procentach zbadanych spraw; średnio 365–384 dni na wniosek, rekord prawie 7 lat i 5 miesięcy; Dolnośląski Urząd Wojewódzki zapłacił w latach 2022–2024 ponad 12 mln zł zasądzonych kosztów za przewlekłość Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie · Sztuczna inteligencja Sprawa bez właściciela, statusu i zegara W 2025 r. do WSA wpłynęło 13 793 skarg na bezczynność i przewlekłość; z 12 127 załatwionych uwzględniono 4378 (36,14%); 63% instytucji publicznych na papierowym obiegu (badania NASK 2022–2023 cytowane w Strategii). Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie · Sztuczna inteligencja Te same dane podawane po raz kolejny, choć państwo je ma OECD Digital Government Index 2023 (za Strategią): Polska 20. na 33 państwa, w „proaktywności” 29. miejsce; Eurostat 2025: o dokument lub zaświadczenie przez internet wystąpiło 7,8% Polaków (UE 20,8%). Pomiar i dane · Optymalizacja · Sztuczna inteligencja Usługi cyfrowe omijają starszych Eurostat 2025: podstawowe umiejętności cyfrowe ma 50,4% Polaków (UE 60,4%) i 12,3% osób w wieku 65–74 lat (UE 33,0%); kontakt z urzędem przez internet 21,4% osób w wieku 65–74 lat (UE 41,4%); umówienie wizyty przez internet 15,4% ogółu (UE 38,1%). Pomiar i dane · Estymacja · Optymalizacja

Co zmienia technologia

Pomiar, model, decyzja, poprawka

Każde zastosowanie jest oznaczone narzędziem, z którego korzysta. Czym te narzędzia są →

Pomiar i dane

Licznik czasu obywatela

Liczymy czas od pierwszego kontaktu do załatwionej sprawy, a nie od kompletnego wniosku — razem z liczbą wizyt i dokumentów. Medianę i 90. percentyl, bo średnia ukrywa właśnie te przypadki, które bolą najbardziej.

Pomiar i dane

Szyna wymiany danych

Jeden standard, przez który urzędy pobierają od siebie dane z mocy prawa, tak jak w estońskim X-Road. Każde zapytanie zostawia ślad, który obywatel może obejrzeć: kto, kiedy i po co sięgał po jego dane.

Estymacja

Odtworzenie prawdziwego przebiegu sprawy

Systemy urzędowe zapisują każdy krok sprawy. Z tych zapisów da się odtworzyć, jak procedura przebiega naprawdę — gdzie sprawy krążą, wracają i stoją — zamiast opierać się na tym, jak opisuje ją regulamin.

Estymacja

Prognoza obciążenia okienek i infolinii

Liczba spraw zmienia się z sezonem, terminami ustawowymi i zmianami prawa. Model kolejki przewiduje, ilu ludzi przyjdzie w przyszłym tygodniu, i pozwala obsadzić stanowiska, zanim kolejka urośnie, a nie po fakcie.

Sterowanie

Popraw, sprawdź, rozszerz albo wycofaj

Każda zmiana procedury jest próbą z mierzonym wynikiem. Jeżeli czas obywatela spada, a jakość nie — zmianę się rozszerza. Jeżeli nie — wycofuje. Stała korekta zamiast jednorazowej reformy, o której wyniku nikt się nie dowiaduje.

Sztuczna inteligencja

Streszczanie i kierowanie pism

Model językowy czyta tysiące pism i skarg, łączy te, które opisują ten sam problem, i przygotowuje streszczenie dla urzędnika. Nie wydaje decyzji i nie odrzuca wniosków — kieruje sprawę do właściwej osoby i pokazuje, co się powtarza.

Mierniki

Po czym poznać, że działa

Wartości docelowej nie wpisujemy, dopóki nikt jej nie policzył. Pusta rubryka z opisem, skąd wziąć dane, jest uczciwsza niż liczba z sufitu.

Co mierzymyCelSkąd dane
Czas od pierwszego kontaktu do załatwionej sprawy — mediana i 90. percentyl, dla wybranych procedur do policzenia zapisy systemów urzędowych, krótkie pytanie po zakończonej sprawie
Liczba wizyt i dokumentów potrzebnych do załatwienia typowej sprawy do policzenia pomiar ścieżki obywatela w wybranych procedurach
Odsetek dokumentów, które urząd pobrał sam, zamiast żądać ich od obywatela do policzenia rejestr zapytań szyny wymiany danych
Liczba godzin rocznie, które przeciętny człowiek traci na obowiązkowe sprawy urzędowe do policzenia reprezentatywny panel obywateli

Gdzie technologia musi się zatrzymać

  • Wymiana danych między urzędami nie może oznaczać jednej bazy o każdym obywatelu. Dane zostają tam, gdzie są, każde pobranie ma podstawę prawną i zostawia ślad, który obywatel może sprawdzić.
  • Sztuczna inteligencja streszcza i kieruje, ale nie rozstrzyga. Decyzja administracyjna ma podpis człowieka, uzasadnienie i drogę odwołania.
  • Miernik czasu bez miernika jakości produkuje pośpiech. Każdy wskaźnik szybkości idzie w parze z odsetkiem decyzji uchylonych w odwołaniu.
  • Sprawę musi dać się załatwić także bez internetu. Ścieżka cyfrowa ma być szybsza, a nie jedyna.

Gdzie to już działa

Problem jest rozwiązywalny

Nie po to, żeby kopiować — warunki są różne. Po to, żeby nazwać mechanizm, który gdzie indziej zadziałał.

Estonia

Od 99 do 100 procent usług publicznych dostępnych przez internet o każdej porze. Rdzeniem nie jest aplikacja, tylko szyna wymiany danych łącząca ponad 900 instytucji i firm — a instytucje publiczne mają prawny obowiązek udostępniać sobie posiadane dane i z nich korzystać. Szacuje się, że sama wymiana danych między urzędami oszczędza Estończykom 844 lata pracy rocznie.

Źródło: X-Road — e-Estonia · sprawdzono 2026-09-09

Sprzężenia

Tego obszaru nie da się naprawić osobno

  • Samorząd, regiony i miasta Większość spraw obywatel załatwia w gminie, więc szyna danych i licznik czasu muszą działać w urzędzie gminy, a nie tylko w ministerstwie.
  • Podatki, praca i mała firma Rozliczenie to najczęstszy kontakt z państwem — dane, które urząd skarbowy już ma, powinny wypełniać formularz za obywatela i za małą firmę.
  • Prawo i przewidywalność Zasadę jednokrotnego pytania musi zapisać ustawa; bez niej integracja systemów pozostaje projektem informatycznym bez terminu.
  • Wsparcie, rodzina i opieka Świadczenie przyznawane na podstawie danych, które państwo już ma, szybciej trafia do tych, którzy go potrzebują, i mniej kosztuje w obsłudze.
  • Sądy i prokuratura Część spraw trafia do sądu tylko dlatego, że urząd wydał błędną decyzję — każde uchylenie jest dla urzędu sygnałem zwrotnym, który dziś przepada.

Mapa wszystkich powiązań →

Znasz ten obszar od środka?

Jeśli wiesz, gdzie tu naprawdę traci się czas i pieniądze — albo umiesz to policzyć — jesteś osobą, której szukamy.